Người mua thường dành cả buổi đi xem đất và mười phút nhìn tờ sổ. Nhưng một thửa đất đẹp bán bởi người không đủ quyền bán thì mọi ưu điểm của nó đều vô nghĩa.
Đúng người trên sổ
So tên trên sổ với giấy tờ nhân thân. Đủ họ tên, ngày sinh, số giấy tờ.
So mặt với ảnh. Nghe hiển nhiên nhưng đây là bước hay bị bỏ vì ngại.
Sổ đứng tên hộ gia đình. Trường hợp này cần sự đồng ý của các thành viên có quyền, không chỉ chủ hộ.
Sổ đứng tên hai người trở lên. Cần đủ chữ ký, thiếu một người là giao dịch có thể bị vô hiệu.
Người bán là người được uỷ quyền. Đọc kỹ phạm vi uỷ quyền, thời hạn và điều kiện.
Kiểm tra uỷ quyền còn hiệu lực. Hỏi trực tiếp người uỷ quyền nếu có thể.
Cẩn thận với chuỗi uỷ quyền. Uỷ quyền lại nhiều lần là dấu hiệu cần dừng lại xem xét.
Ghi lại toàn bộ giấy tờ đã xem. Chụp ảnh, ghi ngày, để đối chiếu về sau.
Tình trạng hôn nhân
Đất mua trong thời kỳ hôn nhân thường là tài sản chung. Kể cả khi sổ chỉ ghi một tên.
Cần văn bản đồng ý của người còn lại. Hoặc cả hai cùng ký hợp đồng chuyển nhượng.
Nếu độc thân. Cần giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, và nó có thời hạn.
Nếu đã ly hôn. Cần bản án hoặc thoả thuận phân chia tài sản.
Nếu vợ hoặc chồng đã mất. Chuyển sang tình huống thừa kế, phức tạp hơn.
Đừng tin lời khẳng định miệng. Đây là chỗ mà giấy tờ rẻ hơn rủi ro rất nhiều.
Người bán ngại cung cấp là dấu hiệu. Giấy tờ này dễ xin, ngại nghĩa là có lý do.
Công chứng viên sẽ kiểm. Nhưng bạn nên biết trước, đừng để tới phòng công chứng mới phát hiện.
Đất thừa kế
Nhiều thửa ở vùng quê là đất thừa kế. Và thừa kế là nơi tranh chấp hay xuất hiện nhất.
Cần văn bản khai nhận hoặc thoả thuận phân chia. Có công chứng và đã niêm yết theo quy định.
Đủ hàng thừa kế. Thiếu một người có quyền là rủi ro treo lơ lửng nhiều năm.
Người ở xa hoặc ở nước ngoài. Cần uỷ quyền hợp lệ, và việc này mất thời gian.
Có người chưa thành niên. Phải theo thủ tục riêng, không thể ký thay tuỳ tiện.
Sổ đã sang tên chưa. Sổ vẫn đứng tên người đã mất thì chưa mua được.
Hỏi thẳng về anh chị em. Câu hỏi có vẻ tò mò này thật ra là câu hỏi pháp lý.
Ưu tiên thửa đã hoàn tất thừa kế. Đơn giản hơn nhiều so với vừa mua vừa chờ.
Những dấu hiệu nên dừng
Người bán vội bất thường. Gấp gáp thường đi kèm điều gì đó chưa nói.
Không cho xem sổ gốc. Chỉ đưa bản chụp là không đủ để trao tiền.
Giá thấp hơn hẳn thị trường. Luôn có lý do, và lý do đó thường thuộc về người mua sau.
Thay đổi lời kể. Lần đầu nói một kiểu, lần sau nói kiểu khác.
Yêu cầu chuyển tiền cho bên thứ ba. Không có lý do chính đáng nào cho việc này.
Từ chối ra công chứng. Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất.
Không cho gặp người đồng sở hữu. Nếu sổ có nhiều tên, bạn có quyền gặp đủ.
Cảm giác bị thúc ép. Người bán đàng hoàng không ngại để bạn kiểm tra kỹ.
Cách xác minh mà không mất lòng
Nói rõ đây là quy trình chung. Bạn kiểm với mọi lô, không phải nghi ngờ riêng ai.
Xin bản sao thay vì giữ bản gốc. Người bán sẽ thoải mái hơn.
Đề nghị cùng lên cơ quan đăng ký đất đai. Đi cùng nhau thì nhanh và minh bạch cho cả hai.
Nhờ công chứng viên tư vấn trước. Nhiều nơi sẵn sàng xem hồ sơ và nói ngay thiếu gì.
Đưa danh sách giấy tờ cần có. Cụ thể thì người bán dễ chuẩn bị hơn là hỏi lắt nhắt.
Cho thời gian hợp lý. Xin giấy xác nhận cũng mất vài ngày.
Ghi nhận thiện chí. Người bán hợp tác thì nói ra, quan hệ tốt giúp phần sau trôi chảy.
Nhưng đừng đánh đổi. Ngại làm phiền mà bỏ qua một bước là cách mất tiền lịch sự nhất.
Câu hỏi thường gặp
Sổ chỉ ghi tên chồng thì có cần vợ ký không?
Thường là cần. Đất mua trong thời kỳ hôn nhân thường là tài sản chung kể cả khi sổ chỉ ghi một tên, nên cần văn bản đồng ý hoặc cả hai cùng ký.
Mua đất thừa kế cần những gì?
Cần văn bản khai nhận hoặc thoả thuận phân chia di sản có công chứng, đủ hàng thừa kế, và sổ đã sang tên người bán chứ không còn đứng tên người đã mất.
Người bán chỉ đưa bản chụp sổ, có nên tiếp tục không?
Không nên trao tiền khi chưa xem sổ gốc. Đây là bước tối thiểu và người bán đàng hoàng không có lý do từ chối.
Làm sao xác minh mà không làm người bán khó chịu?
Nói rõ đây là quy trình bạn áp dụng với mọi lô, xin bản sao thay vì giữ bản gốc, và đề nghị cùng lên cơ quan đăng ký đất đai để cả hai cùng minh bạch.
