Câu hỏi thường gặp khi lô đất chưa có điện là kéo lưới hay làm mặt trời. Câu trả lời phụ thuộc vào khoảng cách tới trụ điện gần nhất và vào việc bạn dùng bao nhiêu điện, chứ không phụ thuộc vào việc phương án nào nghe hiện đại hơn.
So sánh với kéo điện lưới
Chi phí kéo lưới tính theo khoảng cách. Gần trụ thì rẻ, xa vài trăm mét thì con số thay đổi hẳn.
Kéo lưới là chi phí một lần, dùng lâu dài. Sau đó chỉ trả tiền điện hằng tháng.
Điện lưới ổn định hơn và không giới hạn công suất. Bơm nước, máy hàn, thiết bị lớn đều chạy được.
Nhưng vùng này mất điện không hiếm. Nhất là trong mùa mưa bão.
Điện mặt trời không phụ thuộc lưới. Đây là lợi thế lớn ở nơi hay mất điện.
Chi phí ban đầu của mặt trời cao hơn. Nhất là phần pin lưu trữ.
Mặt trời không có chi phí điện hằng tháng. Nhưng có chi phí thay pin theo chu kỳ.
Điểm hoà vốn phụ thuộc khoảng cách tới trụ. Xa trên vài trăm mét thì mặt trời thường có lý.
Nhiều người làm cả hai. Lưới làm nguồn chính, mặt trời làm dự phòng.
Hỏi điện lực địa phương lấy số cụ thể trước. Đừng quyết định khi chưa có báo giá kéo lưới thật.
Tính công suất cần bao nhiêu
Liệt kê thiết bị và số giờ dùng. Đây là bước đầu tiên và không được bỏ qua.
Đèn và quạt tiêu thụ rất ít. Một hệ nhỏ đủ cho nhu cầu cơ bản.
Tủ lạnh chạy cả ngày đêm. Đây là tải nền quyết định kích thước pin.
Máy bơm nước là tải nặng nhất. Nên bơm vào ban ngày khi có nắng.
Điều hoà thì cần hệ lớn. Ở đây nhiều nhà không cần điều hoà, đó là lợi thế.
Máy giặt và bình nóng lạnh dùng nhiều điện. Cân nhắc dùng nước nóng năng lượng mặt trời riêng.
Cộng thêm dự phòng ba mươi phần trăm. Nhu cầu luôn tăng sau khi lắp.
Tính riêng cho lưu trú. Khách dùng điện không tiết kiệm như chủ nhà.
Hệ nhỏ mở rộng dần được. Bắt đầu vừa phải rồi thêm tấm pin sau.
Đừng để người bán quyết định giúp bạn. Họ có xu hướng bán hệ lớn hơn nhu cầu.
Pin lưu trữ
Đây là phần đắt nhất và hỏng trước nhất. Mọi bài toán chi phí đều xoay quanh pin.
Pin lithium bền hơn nhưng đắt hơn ban đầu. Tính theo vòng đời thì thường rẻ hơn.
Pin axit chì rẻ nhưng tuổi thọ ngắn. Và cần bảo dưỡng thường xuyên.
Dung lượng tính theo số ngày không nắng. Ở đây mùa mưa có thể nhiều ngày liên tiếp âm u.
Đặt pin nơi khô ráo và thoáng. Nhiệt độ cao làm giảm tuổi thọ nhanh.
Không đặt pin trong phòng ở. Vấn đề an toàn, nhất là với pin axit chì.
Xả sâu làm hỏng pin. Hệ điều khiển tốt sẽ ngăn việc này.
Tính chi phí thay pin vào bài toán. Bỏ qua khoản này là tự lừa mình.
Có thể chạy không pin nếu chỉ dùng ban ngày. Bơm nước và làm việc ban ngày thì hệ rẻ đi nhiều.
Hỏi rõ bảo hành và nguồn thay thế. Ở vùng xa, có phụ kiện thay hay không là vấn đề thật.
Lắp đặt trong điều kiện Tà Đùng
Chọn vị trí không bị cây che. Bóng râm dù nhỏ cũng giảm hiệu suất cả dãy.
Tính tới cây sẽ lớn lên. Cây trồng hôm nay che pin sau năm năm.
Sương mù buổi sáng làm giảm sản lượng. Đây là đặc thù vùng này.
Mùa mưa kéo dài phải tính vào thiết kế. Không thể lấy sản lượng mùa khô làm chuẩn.
Bụi đỏ bám tấm pin nhiều. Cần lau định kỳ trong mùa khô.
Gió mạnh mùa khô đòi hỏi khung chắc. Đừng tiếc tiền phần khung và bắt vít.
Chống sét là hạng mục bắt buộc. Vùng đồi và mưa giông nhiều.
Dây dẫn phải chịu được nắng mưa. Dùng loại chuyên dụng, không dùng dây trong nhà.
Tìm thợ đã lắp trong vùng. Có người sửa được khi hỏng là yếu tố quan trọng.
Giữ sơ đồ hệ thống. Người sửa sau này sẽ cần.
Khi nào không nên làm
Khi trụ điện chỉ cách vài chục mét. Kéo lưới rẻ hơn nhiều.
Khi bạn cần chạy thiết bị công suất lớn. Máy hàn, máy nghiền, máy xay đều khó.
Khi lô đất bị che nắng phần lớn thời gian. Sườn khuất hoặc trong thung sâu.
Khi chưa xác định sẽ xây ở đâu. Lắp rồi phải dời là lãng phí.
Khi không có ai bảo trì. Hệ để lâu không chăm sẽ xuống cấp.
Khi ngân sách chỉ đủ mua hệ kém chất lượng. Thà chờ thêm còn hơn lắp hệ hỏng sau hai năm.
Khi chỉ lên vài lần mỗi năm. Máy phát nhỏ có khi hợp lý hơn.
Khi định bán lại lô đất trong thời gian ngắn. Khó thu hồi được phần đã đầu tư.
Nhưng vẫn nên chừa chỗ cho tương lai. Thiết kế mái tính sẵn hướng và tải trọng cho tấm pin.
Và nên đi dây sẵn. Chi phí nhỏ khi đang xây, tốn kém khi làm lại.
Câu hỏi thường gặp
Điện mặt trời có rẻ hơn kéo điện lưới không?
Phụ thuộc khoảng cách tới trụ điện gần nhất. Gần thì kéo lưới rẻ hơn hẳn; xa vài trăm mét trở lên thì điện mặt trời thường có lý về mặt chi phí.
Mùa mưa Tây Nguyên thì điện mặt trời có đủ dùng không?
Sản lượng giảm đáng kể vì nhiều ngày âm u liên tiếp. Phải tính dung lượng pin theo số ngày không nắng chứ không lấy sản lượng mùa khô làm chuẩn.
Pin lưu trữ dùng được bao lâu?
Tuỳ loại. Pin axit chì tuổi thọ ngắn và cần bảo dưỡng, pin lithium bền hơn nhưng chi phí ban đầu cao. Dù chọn loại nào cũng phải tính chi phí thay pin vào bài toán.
Nên lắp công suất bao nhiêu?
Liệt kê thiết bị và số giờ dùng thực tế rồi cộng thêm khoảng ba mươi phần trăm dự phòng. Có thể bắt đầu bằng hệ nhỏ và mở rộng dần bằng cách thêm tấm pin.
