Câu hỏi đầu tiên mọi người hỏi khi định làm lưu trú là làm mấy phòng. Câu hỏi đáng hỏi trước là nước bẩn đi đâu. Ở một vùng mà cả hệ sinh thái phụ thuộc vào chất lượng nước hồ, đây không phải chi tiết kỹ thuật phụ.
Vì sao phải tính trước
Không có hệ thống thoát thải chung. Mỗi công trình tự lo, không có đường cống thành phố để nối vào.
Nền dốc dẫn nước thẳng xuống hồ. Thấm ra một điểm trên sườn là xuống tới mặt nước rất nhanh.
Nước ngầm ở đây nông. Giếng của bạn và của hàng xóm cùng lấy từ một tầng.
Lượng thải của lưu trú lớn hơn nhà ở nhiều lần. Mười khách một đêm bằng cả gia đình dùng cả tuần.
Cao điểm dồn vào cuối tuần. Hệ thống phải chịu được đỉnh chứ không phải mức trung bình.
Sửa sau khi xây rất tốn. Đào lại quanh công trình đã hoàn thiện là việc không ai muốn.
Hàng xóm sẽ biết. Mùi và nước rỉ là thứ không giấu được ở vùng thưa dân.
Có ràng buộc pháp lý. Kinh doanh lưu trú có yêu cầu về môi trường, không phải muốn làm gì cũng được.
Ảnh hưởng trực tiếp tới khách. Không ai quay lại một nơi có mùi.
Và ảnh hưởng tới giá trị lô đất. Một lô đất từng gây ô nhiễm rất khó bán lại.
Bể tự hoại đúng cách
Ba ngăn là tối thiểu. Ngăn lắng, ngăn lên men, ngăn lọc — đừng làm hai ngăn cho rẻ.
Thể tích tính theo số khách tối đa. Không tính theo số phòng, vì phòng có thể ở hai ba người.
Đặt xa nguồn nước ít nhất theo khoảng cách quy định. Và xa hơn nữa nếu địa hình dốc về phía giếng.
Không đặt phía trên nguồn nước. Nguyên tắc đơn giản nhất và bị vi phạm nhiều nhất.
Thành bể phải kín tuyệt đối. Bể xây gạch không trát chống thấm là bể rò.
Có ống thông hơi. Thiếu ống thông hơi thì bể hoạt động kém và sinh mùi.
Nắp thăm phải mở được. Để hút định kỳ, đừng đổ bê tông kín rồi lát gạch lên.
Hút bùn định kỳ. Vài năm một lần, và cần biết trước có xe hút vào được không.
Không đổ hoá chất mạnh xuống. Thuốc tẩy nhiều làm chết vi sinh trong bể.
Ghi lại vị trí và sơ đồ. Người chủ sau hoặc thợ sửa sẽ cần.
Xử lý tiếp sau bể phốt
Nước ra khỏi bể tự hoại vẫn chưa sạch. Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất.
Bãi lọc trồng cây là giải pháp hợp vùng này. Một luống sỏi trồng cây thuỷ sinh, rẻ và không cần điện.
Diện tích bãi lọc tính theo lưu lượng. Làm nhỏ quá thì nước chưa kịp xử lý đã ra.
Chọn cây chịu được nước thải. Thuỷ trúc, chuối hoa, cỏ nến đều dùng được.
Nước xám tách riêng thì nhẹ hơn nhiều. Nước tắm giặt xử lý đơn giản hơn nước từ nhà vệ sinh.
Dùng bẫy mỡ cho khu bếp. Nếu có phục vụ ăn uống, đây là hạng mục bắt buộc.
Nước sau xử lý có thể tưới cây. Tận dụng được, và tránh xả ra môi trường.
Không tưới lên cây ăn quả ăn sống. Giới hạn ở cây cảnh và cây lấy gỗ.
Hệ thống có điện thì phải tính khi mất điện. Vùng này mất điện không hiếm.
Ưu tiên giải pháp không cần vận hành phức tạp. Bạn hoặc nhân viên phải chăm được nó hằng ngày.
Rác và nước mưa
Kiểm tra có dịch vụ thu gom rác không. Nhiều khu chưa có, và bạn phải tự chở ra.
Phân loại tại nguồn. Rác hữu cơ ủ tại chỗ giảm được phần lớn khối lượng.
Ủ phân từ rác bếp. Vừa xử lý rác vừa có phân cho vườn.
Không đốt rác nhựa. Mùi và khói lan xa, và khách sẽ nhớ điều đó.
Chai lọ gom riêng để bán. Việc nhỏ nhưng làm được liên tục.
Giảm đồ dùng một lần. Đây cũng là điểm cộng với khách du lịch quan tâm môi trường.
Nước mưa mái nên thu lại. Bể chứa nước mưa giảm áp lực lên giếng vào mùa khô.
Tách nước mưa khỏi hệ thống nước thải. Trộn chung là làm quá tải hệ xử lý mỗi khi mưa.
Sân thấm nước thay vì bê tông kín. Giảm nước chảy tràn và giảm xói.
Rãnh thu nước mặt quanh khu. Dẫn nước mưa ra chỗ an toàn, không qua bãi lọc.
Lỗi thường gặp
Xây phòng trước, tính thải sau. Đây là lỗi gốc sinh ra mọi lỗi còn lại.
Dùng bể phốt cỡ nhà ở cho công trình mười phòng. Quá tải ngay mùa cao điểm đầu tiên.
Xả thẳng nước xám ra sườn đồi. Thấy nước trong nên tưởng vô hại, thực tế thì không.
Đặt bãi lọc ở chỗ trũng ngập nước mùa mưa. Ngập là hệ thống ngừng hoạt động.
Quên lối vào cho xe hút bùn. Phát hiện ra khi cần hút thì đã muộn.
Không có sơ đồ hệ thống. Vài năm sau không ai nhớ ống nào đi đâu.
Bỏ qua bẫy mỡ ở bếp. Tắc đường ống là hậu quả gần như chắc chắn.
Không kiểm tra định kỳ. Hệ thống ngầm hỏng âm thầm.
Làm quá phức tạp so với khả năng vận hành. Thiết bị đắt tiền không ai bảo trì cũng thành vô dụng.
Không hỏi ý kiến hàng xóm và địa phương. Họ biết vùng này nước chảy đi đâu rõ hơn bản vẽ.
Câu hỏi thường gặp
Bể tự hoại đã đủ để xử lý nước thải chưa?
Chưa. Nước ra khỏi bể tự hoại vẫn còn ô nhiễm, cần một bước xử lý tiếp như bãi lọc trồng cây trước khi thấm hoặc tái sử dụng để tưới.
Bãi lọc trồng cây cần diện tích bao nhiêu?
Tính theo lưu lượng nước thải hằng ngày ở mức cao điểm chứ không phải trung bình. Làm nhỏ hơn nhu cầu thì nước chưa kịp xử lý đã chảy ra đầu kia.
Có được xả nước tắm giặt trực tiếp ra vườn không?
Không nên. Nước xám trông trong nhưng chứa chất tẩy và dầu mỡ. Nên tách riêng và xử lý đơn giản trước khi dùng tưới cây cảnh hoặc cây lấy gỗ.
Đặt bể phốt cách giếng bao xa là an toàn?
Phải theo khoảng cách tối thiểu trong quy định, và trên đất dốc thì cần xa hơn nữa, đồng thời không bao giờ đặt bể ở phía cao hơn giếng theo hướng dòng chảy.
